Türkiye’de geri dönüşüm çalışmalarında yeni bir dönem başladı. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, bugün itibarıyla Türkiye genelinde uygulanmaya alındı.
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin 81 il ve 973 ilçede kullanılmaya başlandığını belirterek, DOA’nın atık yönetimi ve geri dönüşüm açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.
Öztürk, iklim krizi, kaynakların verimli kullanılması ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda geri dönüşüm sistemlerinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
Vatandaşlara ambalaj başına 1 lira destek
DOA sistemiyle plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının kaynağında ayrı toplanması, dijital olarak takip edilmesi ve yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
Vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan uygun ambalajları depozito iade makinelerine veya manuel iade noktalarına teslim ederek her ambalaj için 1 lira teşvik bedeli alabilecek.
Teşvik ödemeleri DOA cüzdanına aktarılacak. Vatandaşlar biriken bakiyelerini banka hesaplarına transfer edebilecek, ATM’lerden çekebilecek veya alışverişlerinde kullanabilecek.
Bireysel iadelerde sistemin düzenli işlemesi amacıyla günlük üst limit ise 200 ambalaj olarak belirlendi.
Yıllık 25 milyar ambalaj geri dönüşüme kazandırılacak
Türkiye’de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının tüketildiğini belirten Öztürk, bu ambalajların önemli bir bölümünün yeniden ekonomiye kazandırılabilecek değerli bir kaynak olduğunu söyledi.
Öztürk, DOA sistemiyle her yıl atık haline gelen yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüm zincirine dahil edilmesinin hedeflendiğini belirtti.
Sistemin üç aşamadan oluştuğunu ifade eden Öztürk, ilk fazın Sakarya’da pilot uygulamayla test edildiğini, ikinci faz kapsamında ise ulusal entegrasyon sürecine geçildiğini aktardı. Üçüncü aşamanın ise sistemin tamamen yaygınlaştırılması olacağı belirtildi.
Her mahallede depozito iade noktası hedefi
Türkiye’nin her noktasında aynı standartta çalışan kalıcı bir sistem oluşturmayı amaçladıklarını söyleyen Öztürk, bir yıl içinde her mahallede vatandaşların kolay ulaşabileceği en az bir depozito iade noktasının hizmete alınacağını açıkladı.
Market, süpermarket, bakkal ve büfelerin vatandaşlar için iade noktası olarak hizmet vereceği, otel, restoran ve kafe işletmelerinin de geri dönüşüm sürecine katkı sağlayacağı bildirildi.
Öztürk, yıllık 25 milyar ambalajın yaklaşık yüzde 65’inin otel, restoran ve kafelerde oluştuğunu belirterek, bu işletmelerin toplu teslim ettikleri DOA logolu ambalajlar için ambalaj başına 20 kuruş teşvik alacağını söyledi.
Türkiye ekonomisine 30 milyar liralık katkı bekleniyor
DOA sistemiyle geri dönüştürülmüş ham madde kullanımının artırılması ve ithal edilen ham madde ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.
Sistemin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık ekonomik değer kazandırmasının öngörüldüğünü belirten Öztürk, önümüzdeki 20-30 yıllık süreçte yaklaşık 20 bin kişiye istihdam oluşturulmasının beklendiğini ifade etti.
Sahada kullanılacak depozito iade makinelerinin ise yerli sanayiciler tarafından geliştirildiği bildirildi. DOA sistemiyle Türkiye’nin hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli bir geri dönüşüm altyapısı oluşturması hedefleniyor.
